ساخت سنتور

در مورد ساخت سنتور و جزئیات آن تا به حال چند کتاب نوشته و به بازار عرضه گردیده که مهمترین آنها کتاب ویژگی سنتور نوشته نوازنده و پژوهشگر محترم آقای مهدی ستایشگر می باشد به همین دلیل اینجانب جزئیات مربوط به ساخت سنتور را فاکتور گرفته و ترجیح میدهم راجع به پیشینه آن هر چند مختصر مطالبی را مکتوب نمایم.
با اینکه سنتور به خاطر صدای دلنشین و توانائیهای زیاد طرفداران زیادی در بین علاقه مندان موسیقی سنتی ما دارد با این حال کاستی هایی مانند مشکل کوک، عدم توانائی در اجرا چند دستگاه با یک کوک ( به نحوی که نوازنده بتواند با دست باز از هر ۳ پوزیسیون آن استفاده نماید ) و … نیز دارد که دلیل اصلی آن به خاطر عدم تحول و تکمیل این ساز در دوران مختلف میباشد.
البته عدم تکامل سازهای سنتی و موسیقی ما به خاطر شرایط حاکم بر کل موسیقی ما طی قرون متمادی بوده که اینجانب شرح کامل این ماجرا را وظیفه اساتید بزرگ و به نام موسیقی ایرانی میدانم و امیدوارم این بزرگان این شرایط خاص را به طور مبسوط و شفاف به اطلاع نسل جوان و کسانی که از تاریخچه موسیقی سنتی ما اطلاعات زیادی ندارند به هر شکل ممکن رسانده و به اصطلاح امروزی ها اطلاع رسانی دقیق نمایند.
به هر حال اینجانب برای جوانان و آیندگانی که احتمالا در آینده به ساخت ساز و یا در صورت مساعد بودن شرایط قصد تحقیق و تکامل سازهای سنتی ما را دارند نکات زیر را یادآوری می‌نمایم:
۱- قبل از اینکه شروع به ساخت ساز بنمائید حتما نوازندگی ساز خود را به طور کامل و حرفه ای فرا بگیرید.
۲- سعی نمائید با ممارست در تمرینات و دقت به آثار ارائه شده گوش شما به صدای بدون ایراد حساس شود.
۳- در مورد چوب (جنس ، نژاد ، خواب و بافت چوب و …)اطلاع کامل پیدا نمائید.
۴- صنعت چوب (نجاری-ظریف کاری) را کاملا فرابگیرید.
۵- در کار خود تا حد وسواس دقت به خرج دهید.
۶- سعی نمائید مسئله اقتصادی را در درجه دوم و یا پائین تر قرار دهید.
۷- به هیچ عنوان و تحت هیچ شرایطی به کار خود مغرور نشوید.
۸- ظرایف کارهای قبلی را به خاطر سپرده یا مکتوب نمائید.
۹- حتی المقدور با علم ریاضی و فیزیک آشنائی داشته باشید.
۱۰- اگر به کار تحقیق روی میاورید علاوه بر نداشتن مشکلات مالی از تجربه و راهنمائی های دیگران استفاده کامل نمائید.
به امید روزی که در آینده شرایط مناسب و مساعدی جهت تحقیق و پژوهش فراهم شده و آیندگان با استفاده از فضای بوجود آمده و پژوهش زیاد نسبت به رفع کامل مشکلات سازهای فعلی و حتی ابداع سازهای دیگر (با حفظ اصول) که توانائی اجرا اکتاوهای بیشتری را داشته باشد اقدام و موسیقی با سابقه ناب و مملوء از احساسات و پر محتوای ایرانی را به جایگاهی که لایق آن است برسانند.

علی وظیفه دوست
۱۳۸۹/۱/۴